Арал теңізінің құрғаған табанында Қазақстандағы ең ірі орман-климаттық жобалардың бірі — Greening of the Dried Aral Sea жүріп жатыр. Оның мақсаты — құмды сексеуілмен бекіту және сіңірілген көміртек үшін көміртек кредиттерін алу.
Жоба туралы не белгілі
Жоба Verra тізілімінде 5628 нөмірімен тіркелген және орман өсіру мен өсімдікті қалпына келтіруге (ARR) арналған VM0047 әдістемесін пайдаланады. Кредит есептеу кезеңі — 2026 жылғы 2 ақпаннан 2067 жылғы 1 ақпанға дейін. Өтініш беруші — нидерландтық Green Earth компаниясы, жергілікті серіктес — Aral Sea Land ЖШС.
Отырғызу қалай жүріп жатыр
2026 жылғы 25 наурыздан бастап 530 га — 200 мыңнан астам сексеуіл отырғызылды. Негізгі аймақта жерсіну шамамен 40%, тәжірибелік учаскелерде — 80–90%. Жаппай отырғызу 2027 жылға жоспарланған, ал ұзақ мерзімді мақсат — 100 000 га және 2,7 млн тонна CO₂.
Неге спутниксіз болмайды
VM0047 әдістемесі көміртек қорын жыл сайын ажыратымдылығы 30 м-ден нашар емес спутниктік индекс бойынша бағалауды және жоба аумағын бақылау учаскелерімен салыстыруды талап етеді. 2026 жылдың мамырында Verra мұндай деректерді жеткізушілерді тексере бастады. Ауданы ондаған мың гектар болатын жоба үшін тұрақты спутниктік мониторинг — қанша сексеуіл жерсінгенін және қанша көміртек сіңіргенін растаудың жалғыз жолы.
Бұл басқа жобалар үшін нені білдіреді
Арал тәжірибесі құрғақ климатта жерсінудің учаскелер арасында қатты ерекшеленетінін көрсетеді. Топырақ ылғалдылығы мен NDVI мониторингі отырғызу орнын таңдауға көмектеседі, ал 1 м-ге дейінгі ажыратымдылықтағы деректер проблемалы аймақтарды жердегі тексеруден бұрын табуға мүмкіндік береді.